به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اصفهان، حجت‌الاسلام محمد مطهرخو، امام جمعه شهرستان نائین، در کارگاه «مهارت‌های امر به معروف و نهی از منکر» ویژه خادمان آستان مقدس امامزاده سلطان سید علی(ع)، که در رواق فاطمیه برگزار شد، با اشاره به اهمیت این دو فریضه اظهار داشت: بیش از ۲۵۰ آیه در قرآن کریم درباره امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد و وجوب این دو فریضه دارای دو سند شرعی و قانونی است.
وی افزود: آیات قرآن کریم، روایات، احادیث، زیارات و ادعیه از جمله مستندات شرعی امر به معروف و نهی از منکر هستند و از جمله آیات مورد استناد در این زمینه، آیه ۱۰۴ سوره آل‌عمران است.
امام جمعه نائین ادامه داد: در روایات نیز سه دسته روایت درباره امر به معروف و نهی از منکر وجود دارد؛ دسته نخست به بیان ویژگی‌های آمران به معروف می‌پردازد، دسته دوم درباره چگونگی انجام این فریضه و دسته سوم درباره پیامدهای ترک امر به معروف و نهی از منکر است.
وی با اشاره به دعای امام سجاد علیه السلام در مکارم‌الاخلاق گفت: در این دعا از خداوند می‌خواهیم که توفیق هدایت انسان‌های بدزبان و اصلاح آنان را به ما عنایت کند که این مسئله نشان‌دهنده اهمیت اصلاح و هدایت افراد در جامعه است.
حجت‌الاسلام مطهرخو در ادامه به سند قانونی امر به معروف و نهی از منکر اشاره کرد و گفت: اصل هشتم قانون اساسی بر ضرورت امر به معروف و نهی از منکر در جامعه تأکید دارد و قانون نیز برای انجام این فریضه، حدود و شیوه‌هایی را مشخص کرده است.
وی با تأکید بر ضرورت شناخت احکام امر به معروف و نهی از منکر خاطرنشان کرد: امر به معروف و نهی از منکر مانند نماز، نیازمند یادگیری احکام و شرایط است و انسان باید بداند در چه شرایطی این فریضه بر او واجب می‌شود.
امام جمعه نائین، علم و آگاهی، اصرار فرد بر ادامه گناه، احتمال تأثیر و نبود ضرر قابل توجه را از جمله شرایط وجوب امر به معروف و نهی از منکر دانست که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره مراحل امر به معروف و نهی از منکر نیز گفت: مرحله نخست، مرحله قلبی است که فرد بدون استفاده از زبان و با رفتار خود مانند ترک محل گناه یا نشان دادن ناراحتی از منکر، موضع خود را نشان می‌دهد. مرحله دوم، تذکر زبانی و محبت‌آمیز است و مرحله سوم، اقدام عملی است که در موارد مربوط، بر عهده مسئولان و ضابطان قانونی قرار دارد.
حجت‌الاسلام مطهرخو با تأکید بر اهمیت علم و آگاهی در این فریضه تصریح کرد: آمر به معروف باید نسبت به حلال و حرام الهی آگاهی داشته باشد و معروف و منکری را که درباره آن تذکر می‌دهد، به‌درستی بشناسد و نسبت به مصادیق آن علم داشته باشد.
وی با بیان اینکه یکی از آسیب‌ها در حوزه امر به معروف، توجه صرف به منکرات است، اظهار داشت: باید معروف‌ها را نیز در جامعه احیا کنیم؛ چراکه اگر فرهنگ جامعه اصلاح شود، بسیاری از آسیب‌ها نیز کاهش پیدا خواهد کرد. همان‌گونه که رهبر شهید بیان کرده است، فرهنگ مانند هوا است و اگر آلوده باشد، همه افراد جامعه از آن تأثیر می‌پذیرند.
امام جمعه نائین اقامه نماز در اول وقت، احسان به پدر و مادر، صله رحم و احترام به استاد را از مصادیق معروف برشمرد و گفت: در مقابل، دروغ، کم‌کاری، بدرفتاری و گران‌فروشی از جمله مصادیق منکر هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
وی با تأکید بر اهمیت مخاطب‌شناسی در امر به معروف و نهی از منکر افزود: این دو فریضه از جمله واجباتی هستند که در آن با مخاطب مواجه هستیم؛ بنابراین باید شرایط روحی و روانی، جنسیت، جایگاه اجتماعی و موقعیت فرد را در نظر بگیریم.
حجت‌الاسلام مطهرخو خاطرنشان کرد: حتی در تذکر دادن به مسئولان نیز باید شرایط و موقعیت آنان مورد توجه قرار گیرد و مسئولان نیز موظف‌اند نسبت به انجام صحیح وظایف خود و رعایت حقوق مردم اهتمام داشته باشند و از ساعت کاری برای انجام کارهای شخصی استفاده نکنند.
وی در بخش پایانی سخنان خود با بیان اینکه باید به دنبال روشی باشیم که بیشترین اثر و کمترین تنش را داشته باشد، گفت: امر به معروف زمانی بیشترین اثر را دارد که با محبت و دلسوزی همراه باشد. قرآن کریم نیز در آیه ۷۱ سوره توبه، (مردان و زنان با ایمان دوست و یار یکدیگرند؛ همواره به کارهای نیک و شایسته فرمان می دهند و از کارهای زشت و ناپسند بازمی دارند)، بر مسئولیت متقابل آنان در امر به معروف و نهی از منکر تأکید دارد.
امام جمعه نائین، تذکر مخفیانه را از دیگر اصول مهم در این زمینه دانست و بیان کرد: نباید فرد را در جمع مورد نصیحت و تذکر قرار داد؛ چراکه تذکر خصوصی و محترمانه می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد و از ایجاد احساس تحقیر در مخاطب جلوگیری کند.
وی بر اهمیت نحوه بیان نیز تأکید کرد و گفت: در امر به معروف باید هم حرف خوب بزنیم و هم خوب حرف بزنیم. لحن، شیوه بیان و رفتار آمر به معروف در میزان تأثیرگذاری تذکر نقش مهمی دارد.
حجت‌الاسلام مطهرخو ادامه داد: کسی که قصد تذکر دادن دارد، باید ابتدا نقاط مثبت و خوبی‌های فرد را مورد توجه قرار دهد و سپس یکی از نقاط ضعف او را با زبان مناسب و دلسوزانه مطرح کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: پیش از امر به معروف و نهی از منکر باید از خداوند بخواهیم که سخن ما را در دل مخاطب اثرگذار قرار دهد و سپس با رعایت ادب، محبت، زمان و مکان مناسب و شناخت شرایط مخاطب، اقدام کنیم تا این فریضه با بیشترین اثر و کمترین تنش در جامعه اجرا شود.
نظر شما